KALİTEMİZİ BELGELEDİK ISO9001:2008

Çaykur Hakkında Çaykur Resmi Web Sitesi

Çaykur İhale İlanları

Organizasyon Şeması Çay Çeşitleri

Türkiye'nin tarım politikasına uygun olarak çay ziraatını geliştirmek, çay kalitesini yükseltmek, işlenmesini teknik esaslara göre yürütmek, iç ve dış pazar isteklerini karşılamak üzere kuru çay üretmek, ithal ve ihraç etmek amacıyla teşkil edilmiş bir kuruluştur.

Çay üretimi ile ilgili ilk etkili çalışmalara 1937 yılında başlanmış, o yıl Sovyetler Birliği'nden Gürcistan kökenli 20 ton, 1939 yılında 30 ton, 1940 yılında 20 ton çay tohumu ithal edilerek, hızlı bir şekilde çaylık tesisine gidilmiştir.

29 Mart 1940 yılında çıkartılan 3788 Sayılı Çay Kanunu ile çay tarımı ve üretimi desteklenmiştir. Çıkartılan bir kararname ile Araklı'dan Sovyet sınırına kadar olan bölgede 30 bin dekarlık bir alan çay tarımı için ayrılmış, üreticiye Ziraat Bankası'ndan 5 yıl süreyle faizsiz kredi verilmiştir. Üretilmeye başlanan yaş çay yaprakları Zihni Derin tarafından kurulan atölyelerde işlenerek kuru çay elde edilmiş ve üretim giderek artmıştır.

1947 yılında 60 ton/gün kapasiteli ilk çay fabrikası, Rize Fener Mahallesinde işletmeye açılmıştır. Daha sonra çıkarılan 5684, 6133 ve 6757 Sayılı Kanunlarla da çay üretimi teşvik edilmiş ve çay plantasyonları artırılmıştır.

1965 yılına gelindiğinde kuru çay üretimi iç tüketimi karşılayacak seviyeye ulaşmış, Türkiye çay ithalatçısı konumundan kurtulmuştur.

Tekel Genel Müdürlüğünce yürütülen çay yetiştirme, alım, işleme ve satış işlemleri, sektörün gelişip büyümesi üzerine 440 Sayılı İktisadi Devlet Teşekülleri, Müesseseleri ve İştirakleri Hakkında Kanuna dayanılarak 1971 yılında çıkarılan 1497 Sayılı Kanunla kurulan "Çay Kurumu"na devredilmiştir.

1973 yılında fiilen faaliyete geçen Çay Kurumu, 1982 yılında 2929 Sayılı Kanunla "Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü" (ÇAY - KUR) adı altında bir Kamu İktisadi Kuruluşuna dönüştürülmüştür. Bu Kanun 233 Sayılı KHK ile tadil edilmiştir.

19.12.1984 tarihinde yürürlüğe giren 3092 Sayılı Çay Kanunu, çay tarımını, üretimini ve satışını serbest bırakmıştır. Aynı Kanunun 3. maddesiyle de 3788, 4223 ve 6133 Sayılı Kanunların çayla ilgili hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Kamu İktisadi Kuruluşu (KIK) niteliğinde olan Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü 1994 yılında çıkartılan 4046 Sayılı "Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun" 35. maddesi gereğince, İktisadi Devlet Teşekkülü (İDT) statüsüne alınmıştır.

Çaykur, 2022 yılı kampanya dönemi itibariyle 47 Yaş Çay İşleme Fabrikası, 1 Pazarlama ve Üretim Bölge Müdürlüğü, 8 Pazarlama Bölge Müdürlüğü, Anatamir Fabrikası, Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, 2022 yılı sonu itibariyle ;11.000 çalışanı ve 9.050 ton/gün yaş çay işleme kapasitesi ile Türkiye çay sektörünün en büyük ve lider kuruluşudur. Bu fabrikalardan; Hemşin, Kalecik, Arhavi (Ek tesis) ve Cumhuriyet Çay fabrikalarında organik çay üretimi gerçekleştirilmektedir. Organik Çay Fabrikalarının kapasitesi ise yaklaşık 600 ton/gün dür.

Bölgede üretilen yaş çay ürününün yıllara göre değişmekle birlikte yaklaşık %50-55'ı Çaykur tarafından satın alınmaktadır. Çaykur'un yurt içi kuru çay piyasasındaki pazar payı ise yaklaşık % 50-55 `dir.

İktisadi Devlet Teşekkülü olan Çaykur, Türkiye'nin Tarım Politikasına uygun olarak çay ziraatını geliştirmek, çay kalitesini ıslah etmek, işlenmesini teknik esaslara göre yürütmek, iç ve dış pazar isteklerini karşılamak üzere kuru çay üretmek, ithal etmek ve ihraç etmek, verimlilik esasına dayalı işletme politikasıyla sermaye birikimine yardım ederek yatırım kaynağı yaratmak amacıyla merkezi Rize'de olmak üzere teşkil edilmiştir.

Üreticilerden, işletmeye uygun nitelikteki çay yapraklarını satın almak, işlemek ve değerlendirmek için teknolojik faaliyette bulunmak, ürettiği veya ithal ettiği kuru çayların iç ve dış pazar isteklerine uygun olarak harmanlanmasın

Özel sektöre ait 150-200 civarındaki fabrika ve imalathane bulunmakta olup, toplam kapasitesi yaklaşık 10.000 ton / gündür.

Özetle Çaykur;
- Tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülüdür.
- Organları, Yönetim Kurulu ve Genel Müdürlüktür.
- Ana Statü hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Özel Hukuk hükümlerine tabidir.
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na tabidir.
- ÇAY–KUR’ un faaliyetleri TBBM, ilgili bakanlık ve Sayıştay denetimine tabidir.
- Merkezi Rize’ dir.
- Sermayesi 1.240.000.000 TL olup, tamamı Devlete aittir.
- İlgili olduğu bakanlık, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ dır ÇAY-KUR 19 Ağustos 2016 tarihinde kabul edilen 6741 sayılı kanun gereğince Türkiye Varlık Fonu Anonim Şirketine devredilmiştir.

ÇAY Deyince akla gelen isim...!

ÇAYKUR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ve LOJMANLARI-RİZE

İçilebilecek çay yapımına uygun olarak bilinen Camellia cinsine ait türlerin yalnızca yaprak, tomurcuk ve bunlara bitişik sapkısımlarından teknolojiye uygun işlemlerle Siyah Çay elde edilmektedir.

ÇAYKUR fabrikalarında ağırlıklı olarak Ortodoks ve Kıvırma-Rotervan sistemi ile ,bir fabrikada ise Kıvırma-Rotervan ve CTC kombinasyonu ile siyah çay üretimi yapılmaktadır.

ÇAYKUR fabrikalarında üretilen siyah çayda Bahçeden pakete kadar olan süreç içerisinde Hiçbir Katkı maddesi kullanılmamaktadır.

CUMHURİYETİN 75. YIL ANISINA YAPTIRILAN ANIT

TARLADA ÇAY FİLİZLERİ

ÇAYKUR Karadeniz bölgesinin en büyük Teşekkülüdür. Toplam 208 bin üretici, 780.000 dekar Çaylık alanından yılda yaklaşık özel sektör dahil 1400 bin ton yaş çay toplamakta ve bu çaylardan özel sektör dahil yaklaşık 270 bin ton kuru çay elde edilmektedir. Çaykur'un günlük üretim kapasitesi 2022 verilerine göre yaklaşık 9050 ton/gün'dur.

Yörenin Sembolleri haline gelen, Çay, Kemençe,Tulum, Peştemal , Rize bezi ve... HAMSİ

TEKEL VE ÇAYKUR DÖNEMİ YAŞÇAY FABRİKALARI - İNŞAATA BAŞLAMA VE İŞLETMEYE ALINMA YILARI
Sıra No Fabrika Adı İnşaata Başlama/Modernizasyon İşletmeye Açılış
1 Zihniderin 1938 (Atölye) 1947
2 Kirazlık 1985 (Modernize) 1951
3 Derepazarı 1980 (Modernize) 1955
4 Çayeli   1956
5 Gündoğdu Kapasite arttırımı 1999 1957
6 Azaklı 1975 (Modernize) 1958
7 Musadağı 1975 (Modernize) 1958
8 Pazarköy 1976 (Modernize) 1958
9 Kendirli 1976 (Modernize) 1958
10 Çiftlik 1976 (Modernize) 1959
11 Eskipazar 1986 (Modernize) 1959
12 Tirebolu 1985 (Modernize) 1959
13 Büyükköy 1984 (Modernize) 1960
14 Veliköy 1985 (Modernize)-2013 Kapasite Arttırımı (210 ton) 1960
15 Güneysu 1984 (Modernize)-2014 Kaldırıldı 1960
16 Taşlıdere 1984 (Modernize)-2015 kaldırıldı 1960
17 İyidere   1961
18 Arhavi Ana fabrika 160 ton, Ek tesis 90 ton (2006 modernize) 1963
19 Ortapazar   1963
20 Hopa 2017 Kapasite Arttırımı (250 ton) 1965
21 Fındıklı 2017 Kapasite Arttırımı (325 ton) 1965
22 Kalkandere   1965
23 Sürmene   1965
24 Salarha   1968
25 Ardeşen Kapasite Arttırımı 285 ton (1999) 1969
26 Of   1969
27 Aşıklar   1971
28 Ulucami 2014 Kapasite Arttırımı (285 ton) 1972
29 Selimiye   1972
30 Bölümlü   1972
31 Pazar   1973
32 Araklı   1973
33 Sabuncular 1970-2017 Kapasite Arttırımı (320 ton) 1974
34 Cumhuriyet 1970 1974
35 Camidağı 1970-2013 Kapasite Arttırımı (330 ton) 1974
36 Kemalpaşa 1970 1975
37 Kalecik 1970 1975
38 Tersane 1976 1977
39 Hayrat 1978-2017 Kapasite Arttırımı (210 ton) 1979
40 Çamlı 1979 1983
41 Melyat 1979 1983
42 Taşçılar 1979 (kapasite Arttırımı (2017) (185 ton) 1984
43 Muratlı 1979 (Baraj yapılınca su altında kaldı, yeni yerinde yapıldı) 1984 (2007)
44 Ambarlık 1979 1985
45 Karaca 1979-2013 Kapasite Arttırımı (330 ton) 1985
46 Işıklı 1999 (Kapasite Arttırımı 450 ton), 2021 360 Ton /eski tesis kaldırıldı) 2000
47 Hemşin 2007 2009
48 Pazar Taşlıdere 2016 (360 Ton ) 2017
49 Fındıklı Sümer (325 Ton) 2019

Karadenizlilerin severek yediği ve sofrasından eksik etmediği Hamsinin çok çeşitli yemekleri vardır.

Hamsi tava, Hamsi Plavı, Hamsi Koli, Hamsi tatlısı, Hamsi Buğulama, Hamsi kızartma ......

Karadeniz Yemekleri Kısmında